เมื่อสมองเริ่มไม่จำ ทำอย่างไรดี ( 4 คน )

          เมื่อสมองเริ่มไม่จำ ไม่ใช่แค่เรื่องลืม ถอดรองเท้าไว้หน้าบ้าน แต่ไปหาหลังบ้าน ตะโกนถามลูกหลาน ใครเห็นแว่นตาฉันบ้าง แต่ปรากฏว่า อยู่บนศีรษะ

 

          ถ้ามีอาการแค่นี้ ให้ฮา ๆ ไว้ แล้วดื่มน้ำเพิ่มขึ้น เนื่องจากสมองใช้น้ำเป็นพลังงาน (จากหนังสือ you're not sick, you're thirsty เขียนโดย นายแพทย์เอฟ. แบทแมนจิลิด)

 

          แต่อาการที่ฮาไม่ออกคือ ความหลงลืม ที่มาจากความเสื่อมของสมอง หรือที่เราเรียกว่า โรคสมองเสื่อม หรืออัลไซเมอร์ส ซึ่งมักเกิดขึ้นในผู้สูงอายุ

 

เมื่อสมองเริ่มไม่จำ

โดยโรคนี้ คลินิกมาโย แห่งประเทศสหรัฐอเมริกา กล่าวว่า ผู้ป่วยมักมีอาการหลงลืม พร้อมอาการอื่น ๆ เช่น

- เริ่มมีปัญหาเรื่องการหาคำพูดมาสื่อสารกับคนอื่น เช่น นึกคำไม่ออก อธิบายสิ่งที่เห็นไม่ได้ ลืมว่าสิ่งนี้เรียกว่าอะไร

(ที่จริงผู้เขียนเคยมีประสบการณ์แบบนี้ แต่บังเอิญว่าตอนนั้นอายุยังไม่เยอะเท่าไร เลยสงสัยว่า อาจเกิดจากการขาดอาหาร เพราะไม่กินเนื้อสัตว์มาหลายต่อหลายปี ซึ่งเมื่อกลับมากินเนื้อสัตว์ เพื่อจะดูความเปลี่ยนแปลงของการทำงานของสมอง ก็พบว่า หลังจากนั้นอีก 6 เดือน อาการเหล่านั้นก็หายไป)

- เริ่มมีปัญหาเกี่ยวกับการมองเห็น และหลงลืมสิ่งที่เห็น ทำให้หลงทางบ่อย ๆ โดยเฉพาะเส้นทางที่คุ้นเคย เช่น ทางกลับบ้าน

- เริ่มแก้ปัญหาเล็ก ๆ น้อย ๆ ไม่ได้ ทั้งที่ก่อนหน้านี้เคยแก้ไขได้ เช่น ลืมกุญแจไว้ที่บ้านเพื่อน ก็จะคิดไม่ได้ว่า จะต้องย้อนกลับไปบ้านหลังนั้น เพื่อนำกุญแจมา

- ไม่สามารถรับผิดชอบหน้าที่บางอย่าง ที่เคยทำได้ เช่น พาหลานที่ไม่อาการไม่สบายไปพบแพทย์ และเล่าอาการของหลานให้แพทย์ฟัง

- ไม่สามารถวางแผนอะไรง่าย ๆ ได้ เช่น ถ้าต้องเดินทางท่องเที่ยว ก็ไม่สามารถวางแผนได้ว่า จะต้องจัดเตรียมสรรพสิ่งในกระเป๋าเดินทางอย่างไร

- มีปัญหาเรื่องการทรงตัว และการเคลื่อนไหว เช่น หากต้องเดินบนพื้นเปียกน้ำ จะไม่สามารถทรงตัวได้เป็นปกติ

 

          อ่านถึงตรงนี้แล้ว หลายคนคงเหลียวมองคนรอบข้าง สามี ภรรยา เพื่อน พี่น้อง หรือญาติของตนเองว่า มีอาการดังกล่าวไหม ที่จริง ไม่จำเป็นต้องมีครบทุกอาการ แค่สามสี่อาการข้างบน ร่วมกับความหลงลืม ก็แย่แล้ว

 

และแย่กว่านั้นคือ อาการข้างต้นนั้นมาพร้อมกับอาการทางอารมณ์ด้วย กล่าวคือ

 

1. บุคลิกภาพเปลี่ยนไป เช่น จากที่เคยใจเย็น รอคอยได้ ก็เริ่มใจร้อน รอคอยอะไรไม่ได้ซะงั้น

2. ซึมเศร้า มองโลกในแง่ร้าย เนื่องจากสารเคมีในสมองทำงานไม่ปกติ

3. กระวนกระวาย จิตใจระส่ำระสาย อยู่ไม่สุข

4. มีพฤติกรรมแปลก ๆ โดยเฉพาะพฤติกรรมทางเพศ เช่น สำเร็จความใคร่ด้วยตัวเองในที่สาธารณะ

5. ก้าวร้าว โดยเฉพาะการใช้ถ้อยคำหยาบคาย มักตะโกนด่าคนอื่น

6. เห็นภาพหลอน

 

ทำอย่างไรดี

            เมื่ออาการเหล่านี้มาถึงคนรอบตัว (หากถึงตัวเอง หมายถึงอาการเหล่านี้เกิดขึ้นกับตนเอง คุณคงไม่สามารถจัดการอะไรได้แล้ว) ก็ต้องพาไปพบแพทย์

            ส่วนวิธีช่วยเหลือผู้ป่วย เพื่อให้อาการดีขึ้นนั้น (หรืออาจไม่เป็นมากกว่าเดิม) นายแพทย์มาร์ค ไฮแมน ผู้อำนวยการสถาบัน IFM หรือ The Institute of Functional Medicine แห่งประเทศสหรัฐอเมริกา (อันเป็นแนวทางเดียวกันกับ Nutritional Therapy Practitioner หรือ NTP ที่เอื้อมพรเรียนมา) แนะนำไว้ว่า

 

1. รักษาโรคเบาหวาน หรือโรคเรื้อรังอื่น ๆ ที่ผู้ป่วย (ที่กำลังมีกลุ่มอาการหลงลืมตามที่เล่าให้ฟัง) กำลังเป็นอยู่ ทั้งนี้อาจเป็นการงดแป้งขาว ของหวาน ผลไม้หวานทั้งหมดก็ได้

2. ออกกำลังกายด้วยการเดินวันละ 30 นาที

3. ให้ผู้ป่วยจดจ่ออยู่กับลมหายใจบ่อย ๆ

4. กินอาหารกลุ่มแร่ธาตุและวิตามินให้หลากหลาย

5. กินน้ำมันปลา

6. กินวิตามินบี 6, บี 12, และโฟเลท

7. ตากแดดวันละ 10 – 20 นาที ในช่วงเวลา 00 – 15.00 น

 

          เมื่อสมองเริ่มไม่จำ เรารู้ว่าจะต้องทำอย่างไรบ้าง แต่ทางที่ดี เราไม่ควรรอให้ถึงเวลาสมองไม่จำ จึงแก้ไข เราควรรักษาความสามารถของสมองเอาไว้ ก่อนสายเดินแก้

 

โดยตอนหน้า เอื้อมพรจะนำมาฝากค่ะ

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/dementia/symptoms-causes/syc-20352013

https://drhyman.com/blog/2010/06/14/9-steps-to-reverse-dementia-and-memory-loss-as-you-age-2/